ο θάνατος

έβαλα αυτόν τον τίτλο πριν αρχίσω να γράφω. είναι ο τίτλος που βρήκα χαζεύοντας στο μπλογκ ενός από τους ηλεκτρονικούς φίλους, ανθρώπους μου αγαπημένους, που ανήκουν στο χώρο του διαδικτύου, που τους γνώρισα και τους συναναστράφηκα κυρίως από δω, το προσωπικό μαύρο κουτί μου.
ο αγαπημένος μου μοναχικός ^&* πέθανε από καρκίνο του πνεύμονα, και να που το προσωπικό του μπλογκ, έφερε, τελευταία ανάρτηση, ένα δικό του ποίημα, με τίτλο 'ο θάνατος'.
ο αντώνης, έτσι τον έλεγαν, πέθανε.
εμείς;
ε λοιπόν, εμείς ή ζούμε, ή πρέπει να πω: εμείς δεν ξέρω...

το 1971, στο βέλγιο, στη βροχερή και χειμωνιάτικη λουβαίν, ένας ΧΧΧ χτυπούσε τη γυναίκα του. για να γλυτώσει εκείνη, άνοιξε την πόρτα και βγήκε στο δρόμο.
περνούσε ένα νοσοκομειακό από κεί. το νοσοκομειακό περίμενε γιατί η γυναίκα, που στη βιασύνη της έπεσε στη μέση του δρόμου, έπρεπε να σηκωθεί. ο ΧΧΧ έτρεξε ξωπίσω της, τη σήκωσε και συνέχισε να τη χτυπά! το νοσοκομειακό περίμενε -απλώς- να αδειάσει ο δρόμος να περάσει!
η μάνα μου, που δεν μπορούσε να συνεννοηθεί, έφριξε. χτύπησε το τζάμι του νοσοκομειακού.
ο οδηγός την κοίταξε, σήκωσε τους ώμους του για να καταλάβει η μάνα μου τι της έλεγε, περίπου ας πού΄με: 'τι να γίνει; δεν μπορώ να κάνω τίποτε'.

φρίκη. έχω ζήσει κι άλλες τέτοιες αδιάφορες στιγμές στην ευρώπη. μπορεί να σας τις διηγηθώ κάποτε, είναι μαθήματα ζωής.

τώρα όμως, με αυτόν τον τίτλο θα σας πω τι συνέβη σε εμένα, που -κακό σκυλί ψόφο δεν έχει- είμαι ζωντανή.

λοιπόν, την παρασκευή είχα οργανώσει στη φιλοσοφική μια διάλεξη. ένας παλιός βέλγος συμφοιτητής μου, που έχει αναδειχθεί σε ερευνητή της ιστορίας της ιατρικής, ήλθε στην ελλάδα, κι ειχε την καλοσύνη να έρθει να μιλήσει στους φοιτητές μου για την ιατρική παράδοση από την αρχαία ελλάδα, το βυζάντιο και τους άραβες. το άγχος μου ήταν μεγάλο, να αποκομίσουν οι ακούοντες τα περισσότερα, να ικανοποιηθεί κι ο φιλοξενούμενος.
όλα πήγαν καλά. με πλαισίωσαν με αλήθεια και ευγένεια οι περισσότεροι εκ των φοιτητών μου, που κουράστηκαν κιόλας για να βοηθήσουν.
ένας μόνο φοιτητής -και ο αλαίν, ο βέλγος ομιλητής, κι εγώ προσέξαμε πως το μόνο που έκανε καθόλη τη διάλεξη ήταν να γράφει μηνύματα στο κινητό του... χα χα χα.
έφυγα από την εκδήλωση-μάθημα ευχαριστημένη πολύ! το πολύ οφείλεται στην ευγένεια του κοινού. φοιτητές και άλλοι, εξέφρασαν την ικανοποίησή τους. δόξα τω θεώ.
είχα όμως μετά ένα ραντεβού πάλι πανεπιστημιακό.
τρέχοντας, έπεσα, με τα 59 ακριβώς χρόνια μου, και την τσάντα με τον υπολογιστή μου, χτύπησα το γόνατό μου, ακριβώς στην έξοδο-είσοδο της φιλοσοφικής. περνούσε κόσμος, πολύς, η ώρα ήταν περίπου 1 το μεσημέρι. πρώτος στο οπτικό μου πεδίο ήταν ένας νέος γύρω στα 30 με το κινητό του στο αυτί. φαντάστηκα ότι θα με βοηθούσε.
το είχα ανάγκη.
πέρασε χωρίς να γυρίσε καν να με κοιτάξει.
μπορεί να μη με είδε.
μα ήμουν μπροστά του.

μη σας τα πολυλογώ. ντρέπομαι. μα δε βοήθησε κανείς!!!
πώς γίνεται; με μισούν;
όχι βέβαια!
τότε; γιατί;

ντράπηκα και λυπήθηκα.
σίγουρα θα μπορούσε η ιστορία να έχει συμβεί διαφορετικά, να έρθουν πολλοί να βοηθήσουν.
γιατί κανείς δε βοήθησε;

το κανείς σήμαινε κάποια λεπτά, γιατί υπάρχουν και κάποια θεματάκια υγείας, ένα σπασμένο πόδι, ένα άδειο κεφάλι, και δεν ήταν εύκολο για μένα να σηκωθώ.

σα να λέμε, αφού ο πρώτος τυχών δε στράφηκε να βοηθήσει, οι άλλοι, απλώς (απλώς; ) ακολούθησαν.

και τότε σκέφτηκα σα δασκάλα: τι μαθαίνουμε στα παιδιά μας; την επανάληψη, την υπακοή στη μη-σκέψη, τη βουβαμάρα, το διάβασμα για την πάρτη του καθενός. ναι;

ξέρω-γω;

καλημέρα. ένα φορτηγάνι με αφγανούς και η λούμα.

η λούμα είναι φίλη μου. κι ας ζει στην αυστραλία τώρα, νομίζω πως κι αυτή που και που θα με θυμάται.
την είχα γνωρίσει τη δεκαετία του 90, στο γαλλικό ινστιτούτο αθηνών, στη σίνα.
πρόσφυγας. χωρίς χαρτιά ακόμη τότε. με τον άντρα της τον Χ και την κόρη της την άγια.
ερχόταν από τη Βαγδάτη, ναι με Β, όχι β. τη Βαγδάτη.
γίναμε φίλες αμέσως. της ζήτησα να μου κάνει μαθήματα προφορικών αραβικών και να την πληρώνω. ανέλαβε μετά χαράς. εγώ βέβαια ποτέ δεν έμαθα να μιλάω. το μπλόκο είναι πολύ παλιό, και νομίζω πλέον αξεπέραστο, έστω κι αν άρχισα να μελετώ αραβικά από το 77, έστω κι αν έχω τελειώσει διδακτορικό στην αραβική λογοτεχνία, έστω κι αν μέχρι τώρα βγάζω τα ματάκια μου μ' αυτή την υπέροχη γλώσσα και πολιτισμό, ποτέ δε θα μάθω να μιλάω, είναι δεδομένο. δε βαριέσαι! ξέρω να κοιτάω. και να καταλαβαίνω. μα γιατί τα γράφω αυτά τώρα, δεν είναι το θέμα, θα επανέλθω.
το σπίτι της λούμας εδώ στην αθήνα ήταν ένα ζεστό υπόγειο πολυκατοικίας. με τον άντρα μου τότε, αφού δε δεχόταν ποτέ πληρωμή η λούμα, αγοράσαμε χαλιά να καλύψουμε το σπίτι. η πεντάχρονη άγια να μπορεί να περιφέρεται χωρίς υγρασία. τα δοντάκια της άγια ήταν φαγωμένα, μα αυτό ήταν το λιγότερο.
η λαθρομετανάστης λούμα κέρδιζε κάποια χρήματα γιατί πληρωνόταν με την ώρα από την αστυνομία ως διερμηνέας, γνώριζε τις γλώσσες της περιοχής της, αραβικά, ουρντού, πέρσικα, συν αγγλικά και γαλλικά, τέλεια!
πώς ήρθατε εδώ λούμα;
με τα πόδια προς την τουρκία, κι από κει 4 μήνες στην άγκυρα, και μετά στην κωνσταντινούπολη. δε θέλω να θυμάμαι τους 6 μήνες που πέρασα εκεί. γι' αυτό σου λέω, δε θέλω χρήματα από σένα...
μου έλεγε με μάτια σκοτεινά.
γιατί έφυγες λούμα; η ερώτηση ήταν δική μου, όταν στο μάθημα περιγράφαμε η κάθε μια το σπίτι της, κι εκείνη μου περιέγραφε ένα διώροφο με κήπο στην βαγδάτη.
γιατί δεν μπορούσαμε να ζήσουμε εκεί: ο άντρας μου είχε έναν ξάδελφο κούρδο, ήρθε στη βαγδάτη, τον φιλοξενήσαμε, και μετά χάσαμε και οι δυο τη δουλειά μας και αγρίεψαν ξαφνικά τα πάντα. πληρώσαμε και φύγαμε μυστικά από τα βουνά...
δε μιλούσε πολύ η λούμα.
με έμμεσο τρόπο έδινε πληροφορίες.
όταν μιλούσαμε για κανόνες γραμματικής, το αγαπημένο δικό μου κομμάτι, η λούμα έφερνε παραδείγματα πάντα με το στρατό.
σε κάποια φάση νευρίασε και μου είπε: συγγνώμη, τα 'χω βάλει με τον εαυτό μου, αλλά όταν μαθαίναμε γραμματική, πάντα με τέτοια παραδείγματα τη μαθαίναμε, και μου έχουν μείνει! ά στο καλό!
η τελευταία ματωμένη οικονομικά διαρροή κόστισε στη λούμα 12.000 δολλάρια, για ένα ψεύτικο διαβατήριο του άντρα της, που σώνει και καλά ήθελε να πάει στον καναδά.
του λέγαμε ότι εκεί δεν είναι όπως εδώ. εδώ σε ξέρουν και δε λένε τίποτα, η λούμα λαθρομετανάστης πληρώνεται από την αστυνομία, εκεί δεν έχει τέτοια...
ο άντρας της όμως ήταν ανυπόμονος κι έλεγε: εδώ όμως είμαστε τόσο καιρό και δε μας δίνουν ούτε χαρτιά ούτε τίποτα. εκεί μόλις πατήσω το πόδι μου θα ζητήσω πολιτικό άσυλο και θα φέρω μετά και τη λούμα με την άγια...
τελικά τον έπιασαν στο ελληνικό αεροδρόμιο, δείχνοντάς του οι ίδιοι οι αστυνομικοί πόσο κακοφτιαγμένο ήταν το διαβατήριο που του είχαν δώσει...
και πού βρήκατε λούμα 12.000 δολλάρια για το ψευτοδιαβατήριο;
πουλήσαμε το σπίτι, έχουμε λεφτά μας τα έστειλαν φίλοι από τη συρία....
ευτυχώς χάρη στη λούμα η ιστορία τέλειωσε καλά: η αυστραλία τους έδωσε πολιτικό άσυλο, έφυγαν όλοι μαζί από την ελλάδα και πήγαν εκεί...
ας είναι καλά!
η άγια τώρα θα έχει σπουδάσει στο πανεπιστήμιο, ίσως να έχει παντρευτεί, ίσως η φίλη μου η λούμα να γράφει πια βιβλία για τις περιπέτειές της, κι ο άντρας της να είναι πιο ευχαριστημένος εκεί, αν δεν έχει τρελαθεί μη αντέχοντας τέτοιες εξελίξεις στη ζωή του...
ποιος ξέρει...
ας είναι καλά αυτοί.
τους αφγανούς δεν τους ξέρω.
ποτέ δε θα γνωρίσω πόσα λεφτά έδωσαν για να στριμωχτούν στο κλεμμένο φορτηγάκι. 45 άτομα στο κλεμμένο, 45 κεφάλια επί πόσα λεφτά για ένα αβέβαιο μέλλον;
η χασούρα πάνω στο χιόνι είναι κάμποσα κεφάλια.
και να δείτε που οι έμποροι των ονείρων παριστάνουν και τους 'καλούς', διαλέγουν κράσεις μεταξύ των σκλάβων που θα μεταφερθούν κι αφήνουν άλλους...
άραγε, τι θα γινόταν αν δεν υπήρχαν αυτοί που μετράνε λεφτά σε κάθε κεφάλι;
που βγάζουν το μαύρο, καρακατάμαυρο χρήμα, με χασούρα ανάμεσα σε βάρκα, αυτοκίνητο, φορτηγάκι κλπ;
που χτίζουν μ' αυτό το χρήμα το γάμο της κόρης τους, την εταιρεία του γιου τους, το μαγαζί τους, το μαγαζί αυτού που θέλει να τον δανείσουν λεφτά, -και κοίτα, εγώ για την ψυχή της μάνας μου το κάνω, δε βγάζω τίποτα εγώ όσα λεφτά και να πληρώσεις πανωτόκια φίλε στηρίζεις το σπίτι σου-, κλπ κλπ κλπ
μέχρι τη στιγμή της θείας δίκης.

μα πριν απ' αυτή, σήμερα στον αστακό κοντά, το χιόνι μπορεί να μην κοκκίνησε από ντροπή. ντροπή.
από αίμα κοκκίνησε κάποιων που αργά ή γρήγορα κάποια μάνα, κάποια αδερφή ή αδερφός, κάποια αγαπητικά θα κλάψει, όταν κάποτε μάθει,
πως πριν βρουν την ελπίδα, στη θέση της, βρήκαν την κόλαση.
ας είναι ελαφρύ το ξένο χώμα που θα σκεπάσει αυτές τις ψυχούλες. ήθελαν να φύγουν από τη δυσκολία του τόπου τους και βρήκαν το θάνατο κάπου αλλού.
δεν ξέρω. πονάει η ψυχή μου.

παρατήρηση δημοσιογράφων

σήμερα πήρα ταξί, κι άκουγα ραδιόφωνο.
σήμερα με πήρε ένας φίλος με αυτοκίνητο παρακάτω, κι άκουγα ραδιόφωνο.
είδα τηλεόραση για λίγο το μεσημέρι κι έλεγε τα ίδια.

κάποιος προπονητής ασελγούσε πάνω σε παιδιά και τολμούσε να λέει ότι ήταν με τη συγκατάθεσή τους!
παντού μιλούσαν για το φρικτό γεγονός.
εντυπωσιάστηκα ωστόσο από μια παρατήρηση που την άκουσα από πολλούς δημοσιογράφους: απορούσαν λέει πώς η γυναίκα του δεν είχε καταλάβει τίποτα, ή έτσι έλεγε, άρα τον κάλυπτε.
κανείς δεν ελεγε για τους γονείς που δεν είχαν καταλάβει τίποτε.
αυτό μου φάνηκε πολύ εντυπωσιακό। όχι ότι είμαι σίγουρη, ώ μη γένοιτο, ότι θα το καταλάβαινα αν συνέβαινε σε δικό μου παιδί, όχι। αλλά είναι πολύ πιο σημαντικό ένας γονιός να κοιτάζει τη διαγωγή του παιδιού του, τις αναφορές τους, το φέρσιμό του, παρά το τι θα μπορούσε ή όχι να έχει καταλάβει η σύζυγός του।

το πιο σημαντικό είναι να βλεπουμε με προσοχή την αλλαγή στη διαγωγή του παιδιού μας, παρά να βλέπουμε το κάρφος και να θεωρούμε κακό δικαστή τη γυναίκα του καθάρματος.

παιδί σε λύκειο κυνηγάει με σπαθί.

καλημέρα, είναι μητέρα τριών παιδιών, όσοι μπαίνετε εδώ μέσα το ξέρετε. το πιο μικρό παιδί μου με οδήγησε πιο κοντά στο σχολείο. έτσι βρέθηκα στο σύλλογο γονέων, σε δραστηριότητες γύρω από τα παιδιά και το σχολείο. πήγαινα σε καθημερινή βάση στο σχολειό, γνώριζα όλα τα παιδιά. με γνώριζαν κι αυτά κι οι γονείς τους, είχα μάλλον κερδίσει την εμπιστοσύνη τους και εύχομαι να είναι όλα πάντα καλά.

σε κάποια φάση ήρθε ένας πατέρας, μη γνωρίζοντάς με πολύ είχε ωστόσο την ειλικρίνεια να μου μιλήσει για το παιδί του.

προσωπικά, εκτός από να τον ακούσω, δεν κατάφερα τίποτα. μια χρονιά ή δυο αργότερα, το παιδί απολυθηκε για πάντα από το συγκεκριμένο σχολείο.

περίπου τότε, μαθητής ήταν κι ο Χ. ερχόταν ατιμέλητος, απεριποίητος, κουνιστός, καμιά φορά με λίγο μέικάπ. γινόταν της μουρλής σε όποια τάξη έμπαινε μέσα. τα παιδιά τον κορόιδευαν.

όταν κάποιος καθηγητής τον πέταξε έξω λόγω της φασαρίας, δε θα ξεχάσω τον μέλλοντα τραβεστί κατά πάσα πιθανότητα, να λέει:

με πετάς έξω έ; μου λές πού να πάω; οχιά! ε οχιά!

ασφαλώς και δεν ήταν οχιά η συγκεκριμένη καθηγήτρια. άσχετα απ' αυτό, ο δεκατετράχρονος έβγαζε την κραυγή της εκγατάλειψης: δεν είχε αποκούμπι πουθενά.

με το διευθυντή του σχολείου πήραμε τηλέφωνο κοινωνικές υπηρεσίες. δε βγάλαμε τίποτα.

ο καθηγητής των θρησκευτικών, ένας παππάς, ανέλαβε να πάει σπίτι του, να μιλήσει με την οικογένεια.

η οικογένεια ήταν αποφασισμένη: σε λίγο θα έχανε κάθε επαφή με τον μέλλοντα παραβάτη, και το περίμενε πώς και πως. τι να τον κάνουν τον παππά; τους δυσκόλευε τον καιάδα που είχαν ήδη ετοιμάσει, μαζί με την κοινωνία, γι' αυτό το παιδί.

όλα τα παιδιά, παιδιά μας είναι.

έμαθα κι άλλα. ο πρώτος παραβάτης τον οποίο ανέφερα, στο δημοτικό, είχε φοβερίσει κοριτσάκι να μη μιλήσει, βάζοντας το κεφάλι της στην οπή της τουαλέττας! στην ερώτησή μου αν το είπαν στη μαμά ή τον μπαμπά, η απάντηση ήταν: είχαμε φοβηθεί τόσο που κανείς δεν είπε τίποτε.

τώρα, αν φύγουμε από τη λεπτομέρεια και πάμε στο ψητό, τι βλέπουμε; ένα φούρνο εκκολαπτόμενων βομβών. βόμβα για την κοινωνία είναι παιδιά που κανείς δεν πλησιάζει στη σωστή διάσταση της κραυγής τους.

τι έχουμε τώρα; έναν έφηβο με σπαθί. ένα σπαθί νίντζα, απ' αυτά που βλέπεις στο άβαταρ, στα γιαπωνέζικα κόμικς. ο νεαρός σαμουράι κυνηγάει ενήλικες. θα μπει ίσως για θεραπεία και μπορεί να το ξεπεράσει εντελώς και να γίνει μια χαρά άνθρωπος όταν μεγαλώσει.

ΌΜΩΣ ΚΑΤΙ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΠΕΙ ΤΟ ΣΩΜΑ ΤΟΥ ΤΟ ΑΚΥΒΕΡΝΗΤΟ.

πόσο φορτώνεται ένα παιδί που ξυπνάει το πρωί, ίσως παίζει η τηλεόραση και γκαρίζουν πεντακόσιοι εκφοβιστές λέγοντας ότι παντού βασιλεύει η αδικία, όταν η ύφεση μας έχει παρασύρει κάτω από το μηδέν, ότι πρέπει να φοβόμαστε. πώς αντιδράνε γονείς που μπορεί να έχουν χάσει τη δουλειά τους, ή που διερωτώνται τι φόρο θα πληρώσουν, πού θα τα βρουν, τι θα κάνουν, ποιο λογαριασμό θα πρωτοπληρώσουν... ΚΑΙ Ο ΤΡΟΜΟΣ, ΚΑΙ Ο ΦΟΒΟΣ, ΚΑΙ Η ΒΙΑ ΑΥΞΑΝΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΑΒΕΒΑΙΌΤΗΤΑ Η ΟΠΟΊΑ ΔΙΔΆΣΚΕΤΑΙ ΠΑΝΤΑΧΟΘΕΝ.

για να μην πω, τι μπορεί να έχει συναντήσει το παιδί και μέσα στο σχολείο. και έξω από το σχολείο. γύρω του.

κατά τα άλλα, ψυχολόγους, έχουμε.

σωρηδόν. δε γνωρίζω την κατάρτιση για το κάθε κομμάτι.

γνωρίζω πάντως πως ξεχειλίζει η ανεργία στον τομέα τους.

αντίθετα, νομίζω οι ψυχίατροι έχουν ήδη πολλή δουλειά, γιατί, τα πράγματα, χωρίς έλεγχο, οι ανθρώπινες ομάδες που γίνονται όλο και πιο ευπαθείς, δεν έχουν στήριξη,

ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΚΟ ΜΕΓΑΛΩΝΕΙ.

μιας και οι φυλακές όχι μόνο δε χωράνε, αλλά, ως γνωστόν, είναι σχολεία που μπαίνεις μαθητής και βγαίνεις δάσκαλος,

σε λίγο, το σκεφτήκατε;

ΠΏς ΘΑ ΕΊΝΑΙ Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΑΣ;

ΠΌΣΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΘΑ ΞΕΚΟΛΛΗΣΟΥΝ ΓΙΑ ΝΑ ΣΤΡΑΦΟΥΝ ΕΠΆΝΩ ΜΑΣ;

ΕΤΟΥΤΑ ΕΔΩ ΤΑ ΜΑΡΜΑΡΑ ΚΑΚΙΆ ΣΚΟΥΡΙΆ ΔΕΝ ΠΙΆΝΟΥΝ....

στα χέρια αδικημένων και εκφοβισμένων παιδιών, ετούτα εδώ τα μάρμαρα, σ' αυτή την πατρίδα που πληγώνει κάθε μέρα περισσότερο, είναι πέτρες στο σύνταγμα. πέτρες στα σχολειά. στο δρόμο, και κυρίως στο μέλλον.

la désillusion και πώς μεταφράζεται.

ήδη τσακώθηκα μια φορά, όταν είδα τις εικόνες του καντάφυ. στεναχωρήθηκα. κανείς δεν πρέπει να πεθαίνει έτσι.

και μέσα μου είμουνα ούτως ή άλλως εκεί που δεν πάει άλλο.

ένα χαζογύναικο με τρία παιδιά και τσέπες άδειες σε μια χώρα που αφανίζεται;

και το πρωί το μοιρολόι για τον άραβα που δολοφόνησαν στις 6 οκτώβρη, και θα μπορούσε να είναι δικό μου παιδί. κλάματα. το δικό μας μικρό, είναι ο αλέξανδρος, κι έγινε εξέγερση πάνω στο κορμάκι ενός έφηβου που πέθανε από σφαίρα αστυνομικού.

σήμερα το έγκλημα μάς μεταφέρεται σχεδόν τρυφερά, ήπια, φοβισμένα: 'μεταφέρθηκε από το αίγλη του ζαππείου ένας άνθρωπος 53 ετών, δεν έφερε τραύματα -όπως είχαν πει μερικοί- και διαπιστώθηκε ο θάνατός του'.

σαν να προσπαθούσαν να ψελλίσουν όλοι: όχι, ας μη γίνει πάλι μακελλειό.

σωπαίνω άναυδη.

άναυδη μπροστά σ' αυτόν τον άνθρωπο που τέλειωσαν οι μέρες του 3 χρόνια πριν από τις δικές μου τις τωρινές.

άναυδη μρποστά στο βαθύ γεγονός που οφείλει να γίνει ΚΡΑΥΓΗ.

σχεδόν όλοι ευχαρίστησαν την παπαρήγα που είχε τέτοιο τόνο στη φωνή της συγκρατημένο και όχι λαϊκίστικο.

ΝΑ ΤΟΥΣ ΧΕΣΩ ΟΛΟΥΣ, ΜΑ ΟΛΟΥΣ.

ΘΕΛΩ ΝΑ ΒΑΛΩ ΤΙΣ ΦΩΝΕΣ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΟ ΑΝΙΔΕΟ ΚΡΑΤΟΣ.

ΑΝΙΔΕΟ Ή ΒΑΘΥ ΚΡΑΤΟΣ;

στις 28 και 29 Ιουνίου τα δακρυγόνα, τα χημικά, τα διάφορα, είχαν πνίξει την αθήνα. θυμάμαι τη γραμματέα της δουλειάς μας, που κάποια μέρα που δεν έριχναν χημικά, δεν ξέραμε τι να κάνουμε: ήταν αλλεργική και την πείραζαν ακόμη κι όταν εμείς οι υπόλοιποι δε χαμπαριάζαμε τίποτε.

φίλος μου και γιατρός, εκείνη την ημέρα, στις 28 ή στις 29, ο χρίστος στασινόπουλος είχε πάρει στο κέντρο επιχειρήσεων στη Γαδά, είχε δώσει όνομα και ταυτότητα ιατρού, και τους είχε πει ότι υπάρχει κίνδυνος ανακοπής καρδίας σε τέτοιες περιπτώσεις και πρέπει να σταματήσουν αμέσως τη χρήση χημικών. ποιος ξέρει, ελπίζω, κι άλλοι γιατροί να το είχαν κάνει. πάντως εκείνη τη συγκεκριμένη μέρα είχε βγει ο βενιζέλος στη βουλή λέγοντας ότι τα ασθενοφόρα μπόρεσαν να επέμβουν γρήγορα και να δώσουν τις πρώτες βοήθειες στους ανθρώπους που είχαν παρουσιάσει αναπνευστικά ή άλλα προβλήματα.

μου είχε κάνει εντύπωση η αναφορά μέσα στη βουλή για τα δακρυγόνα.

μη σας πω ότι μου είχε θυμήσει δικά μου παιδικά χρόνια, ξέρετε ίσως πού αναφέρομαι.

ο στασινόπουλος στη συνέχεια, έστειλε μια επιστολή, την οποία παρέδωσε μέσω πρωτοκόλλου στον Ιατρικό σύλλογο, τον υπουργό υγείας, τον υπουργό προστασίας του πολίτη, τον πρόεδρο της βουλής. επεσήμαινε και κατήγγειλε την αλόγιστη χρήση χημικών ουσιών με τις γνωστές συνέπειες για την υγεία των πολιτών, και ζητούσε να σταματήσει η χρήση τους κατά την αντιμετώπιση των διαδηλωτών πολιτών.

τι να πούμε τώρα;

πόσο καιρό μπορεί κάποιοι ανεγκέφαλοι να λαμβάνουν υπόψη τους κάποιον που φωνάζει;

τίποτα δεν έμεινε ούτε απ' αυτά τα λόγια, ούτε από τα πλάνα διασυρμού, ούτε από το θάνατο του παιδιού;

εδώ;

τι έχουμε εδώ;

έναν άνεργο.

53 ετών.

έναν οικογενειάρχη.

53 ετών.

έναν άνθρωπο.

53 ετών.

έναν έντιμο πολίτη με συνείδηση, που ασκούσε περιφρούρηση.

53 ετών.

ντροπή.

παραίτηση.

αλήθεια.

τίποτα απ' αυτά.

όντως, η Ελλάδα αργοπεθαίνει.

σήμερα πέθανε πάνω της αυτός ο άνθρωπος.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΑΦΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΗΜΑΙΑ ΠΑΝΩ ΤΟΥ.

τι θα κάνουμε αγράμπελη;

λοιπόν, κλείσανε τα ελληνικά γράμματα ή κάπως έτσι.
το βιβλίο μου 'αραβικός πολιτισμός' θα βγει, θεού θέλοντος και προς το παρόν, σε έναν άλλον εκδοτικό οίκο. τα τρία χρόνια, άντε 4 από την έκδοσή τους, δε μου επιτρέπουν να το βγάλω ακριβώς ίδιο. όλο και κάποιο τουλάχιστον βιβλιογραφικό συμπληρωματάκι, το θέλει. τα τυχόν μεγαλύτερα ζητήματα ή λάθη, ας τα αφήσω τώρα. είναι μια μικρή δουλίτσα όπως καταλαβαίνετε. το 'μικρή' είναι μέγεθος υστερίας και ειρωνίας, όχι πραγματικό.
το ίδιο θα συμβεί και με την εισαγωγή στη λογοτεχνία των αράβων.
τι θα γίνει με τους φοιτητές που κάνουν κάποιες εργασίες μαζί μας; τους αφήνουμε ξέμπαρκους λόγω φραππέ ή καπουτσίνο (αυτοί φραππέ κι εμείς καπουτσίνο); όχι βέβαια. και σας διαβεβαιώ, αυτή είναι η πραγματική δουλειά μας που δε φαίνεται πουθενά.
ελένη, το άρθρο της νάπολης το έστειλες; της γρανάδας; όχι ακόμη, ε... τι να πω.
διαβάζεις όμως καινούρια βιβλιογραφία για κάποια ζητήματα.
ξέρεις τι χρειάζεται όταν οργανώνεις μια ημερίδα; χαζά πράματα, που τρώνε πολύ χρόνο.
ετοιμάζεις λοιπόν μια ημερίδα, έχεις άρθρα να στείλεις και δεν τα έχεις φέρει στο τελικό φινίρισμα, έχεις τα βιβλία που πρέπει να τελειώσουν, έχεις εργασίες διαφόρων επιπέδων με τους φοιτητές, και τον κόπο να προσπαθείς να είσαι άνθρωπος.
α, ξέχασα, είμαι και μαμά: θα στείλω λεφτά στην άννα που σπουδάζει σε άλλη πόλη. στο λουκά επίσης, ναι μεν είναι ακόμη εδώ γιατί έχουν κατάληψη στον τόπο που σπουδάζει, αλλά κι αυτός χρειάζεται χρήματα. την προσοχή μου όμως απορροφά και το τρίτο μου καμάρι, ο σεραφείμ, που πηγαίνει στο λύκειο, μαζί με τον απαραίτητο συνοδό λόγω της ασθένειάς του. και φυσικά τον πληρώνω εγώ. 'μα μην ανησυχείτε, το δημόσιο δίνει ένα ποσοστό πίσω', ναι, ξέρω, όσο και να ανησυχώ ή να μην ανησυχώ, οι παροικούντες εν ιερουσαλήμ ξέρουν. παραλείπω τα τυχόν ευ-φάνταστα υπόλοιπα: πεντικιούρ ή σούπερ μάρκετ; πασαρέλα σε οίκους μόδας ή δόξα τω θεώ ρούχα έχουμε; κλπ.
είμαι πλούσια, έχω τρία παιδιά, και την αγάπη των ανθρώπων.
αυτή είμαι, η άννα παναγιωταρά. μια εργαζόμενη γυναίκα και μαμά.
χτες, 14/9 μας ήρθαν δυο επιστολές: η μια είναι με τη συνήθη εφορία. η δεύτερη είναι η έκτακτη εισφορά: 1500 και κάτι στο οικογενειακό πουθενά.
προθεσμία πληρωμής: 29/9!!!!
και δεν προλαβαίνω ν' αγοράσω ρούχα ούτε για να βγω στη συγγρού. από πού θα βρεθούν αυτά τα χρήματα;

1. από πού θα βρεθούν αυτά τα χρήματα; (το ξαναγράφω)
2. έχω τώρα μυαλό να γράψω το βιβλίο μου, να φορτώσω το κεφάλι των φοιτητών, να κάνω αυτά για τα οποία υποτίθεται ότι πληρώνομαι, να είμαι άνθρωπος πολλαπλών χρήσεων όπως οφείλουμε να είμαστε όλοι;
Η ΎΦΕΣΗ ΕΔΏ ΟΝΟΜΆΖΕΤΑΙ ΚΑΤΑΠΊΕΣΗ.

ε, λοιπόν, δε θα τους περάσει.

στο σχοινιά. μια ταβέρνα στην παραλία.

σχοινιάς ή σχινιάς;

ομορφιά η ίδια.

πήγαμε και ξανά αυτό το καλοκαιράκι, μια βολτίτσα εκεί, στα παιδκά λημέρια που εκαναν βόλτες τα μικρά μου το χειμώνα. ο σεραφείμ ήθελε να κάτσουμε σ' ε΄να ταβερνάκι στην παραλία. ειδοποιήσαμε όλοι την παρέα ότι θα είμαστε προσεκτικοί το τι θα παραγγείλουμε, αυτό απευθυνόταν πρωτίστως στο σεραφείμ που θεωρεί ότι μπορεί να παραγγέλνει ό,τι και όσο θέλει.

είπαμε να τσιμπίσουμε κάτι.

είμαστε 3 ενήλικες και 4 παιδιά.

το πρώτο ταβερνάκι εκεί στην παραλία, διαθέσιμο. ένα τραπέζι είχε με πελάτες. κάτσαμε κι εμείς. παραγγείλαμε 3 κατεψυγμένα καλαμαράκια, ένα πλοκάμι ψητό χταπόδι, 4 πατάτες, 1 χωριάτικη, 1 καραφάκι ούζο, 1 μπύρα και 1 μικρό μπουκάλι κόκα κόλα.

ΠΛΗΡΩΣΑΜΕ 93 ΕΥΡΩ!!!

όχι μόνο το φυσάω και δεν κρυώνει, κοιτάξαμε το λογαριασμό, δεν είχαν κάνει λάθος. απλώς είχαν τιμές που φυσικά δε θα μας ξαναδούν.

φαντάζομαι οι άνθρωποι πως θα είχαν πολλά έξοδα!

πόσο άραγε κάνει ένα οικόπεδο μέσα στην παραλία, στην άμμο, και μέσα στο περίφημο και αρχαίο δάσος του σχο/ινιά;

- αλήθεια, εντός σχεδίου είναι αυτές οι περιοχές; δεν ξέρω, ρωτάω!

- αλήθεια, αυτοί οι άνθρωποι, για πόσο μαλάκες μπορεί να μας θεωρούν; ή μήπως θα αρχίσουν να μιλάνε για το 123% φόρο;

φυσικά δε θα ξαναπάμε. το κατάλαβε κι ο σεραφείμ. έχουμε κι άλλους πιο εντάξει εστιάτορες να προτείνουμε.

πατρίδα πατρίδα, τι απομένει από σένα...

να σου δανείσω; κι αν σου δανείσω, τι μου δίνεις;

αν είναι να φτιάξω σπίτι, βάζω ενέχυρο την ελευθερία μου, γνωστό, έτσι;

αν είναι να παντρέψω παιδί, για τα έξοδα, βάζω ενέχυρο το σπίτι μου, τι να γίνει; κλπ

αν είναι να βαφτίσω, έλα μωρέ, ό,τι είχαν κονομίσει οι παππούδες πάει σούμπιτο, εντάξει;

κι η δασκάλα από τη βόρεια χώρα, το ίδιο λέει: θες λεφτά; δώσε κάτι!

κι εγώ λέω: τι στο %$#^%$ΡΔ^Υ% ξέρουν αυτοί από κάτι που δεν υπάρχει παρά μόνο στην ιστορία, στο χτες, στο άπιαστο σήμερα, στων ψαρρών την ολόμαυρη ράχη, ξέρω γω;

κάπου, ανάμεσα σε ίμια και λωζάνη των δέκα μικρών μήτσων, ...

ποιοι τα έφαγαν;

τι έγινε;

άει .΄λξ%^$^%ΕΔ%^$#&...

ένα πράμα ξέρω μόνο. κλέφτες, μπορεί. μα

πατρίδα,

που δεν ξέρω τι είναι,

έχουμε.

αυτό δεν πουλιέται.

μες στην υπόγεια την ταβέρνα. 3ος όροφος, οπαδ. υπαδ. άδης.

μη με μαλώσετε, βρίζω: γαμώτω!

γαμώτο.

την τετάρτη πήγα γούναρη 60, οπαδ αγίας παρασκευής.

ο ελεγκτής δεν ενέκρινε τίποτε.

μπορεί να είχε δίκιο, δε με γνώριζε, δεν είχε τίποτε εναντίον μου.

μια μαμά τριών παιδιών, εργαζόμενη, με κάποιο μορφωτικό επίπεδο μάλλον σίγουρο, γνωστή για το χαμόγελό της στους γύρω της, πρέπει να βάλει γυαλιά για να μη φαίνονται τα δάκρυα.

κατάθλιψη; εμμηνόπαυση; γελάστε όσο θέλετε.

μάλλον δεν είχα κατάθλιψη, αφού έτρεξα την ίδια μέρα, πήγα στα κεντρικά,

ο άλλος γιατρός στο άλλο οπαδ, ούτε αυτός με γνώριζε. κοίταξε τα χαρτιά, ό,τι έδειξα και στον προηγούμενο, και αυτός τα ενέκρινε όλα. μου είπε να βιαστώ να τα υποβάλλω μπας και πάρω κανένα φράγκο.

αυτό έγινε την τετάρτη.

την πέμπτ, μετά τα μαθήματα, έπαιρνα τηλέφωνο σε όλη την ελλάδα, ή σχεδόν: χαλκίδα, ναύπλιο, πύργος, αμαλιάδα, πάτρα.

έτσι το σάββατο βρέθηκα στην αμαλιάδα!!!

ναι, στην αμαλιάδα. γιατί στην αμαλιάδα εκτελούσαν ακόμη συνταγές του οπάδ, και το 600σάρι φαρμάκων του μικρού μου γιου, ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΟ ΕΙΧΑ

ΠΑΡΟΛΟ ΠΟΥ ΜΟΥ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΚΡΑΤΗΣΕΙΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ,

και στην αμαλιάδα βρέθηκα για να πάρω τη δωρεάν θεραπεία μηνός για χρόνιο νόσημα.

προηγουμένως ο φίλος μου ο χρίστος ο γιατρός είχε πάει σε μεγάλο κρατικό φαρμακείο της αθήνας, που λένε ότι θα έπαιρνα τα φάρμακα. μα η λίστα οπαδ είχε μόνο για καρκινοπαθείς. τα φάρμακα του σεραφείμ δεν ήταν μέσα στη λίστα. πού να τα βρώ;

πήρα τηλέφωνο το διευθυντή του οπαδ. βέβαια δεν τον βρήκα. ευγενικά μου είπαν να ξαναπάρω, πως βέβαια, υπάρχουν κι άλλα χρόνια νοσήματα, βέβαια, κάτι πρέπει να γίνει.

άντε μην πω.

γιατί ενδιαμέσως, για τα μισά φάρμακα του δεκαπενθήμερου πλήρωσα ήδη, 65+65+33...

συν τον ψυχολόγο για το σχολείο.

συν τα μαθήματα κοινωνικών δεξιοτήτων το απόγευμα.

πρέπει και να τρώμε σ' αυτό το σπίτι.

σήμερα λοιπόν κατέβηκα στον οπαδ, κεντρικά.

πήγα αχαρνών 96.

ανέβηκα στον 3ον όροφο.

με υποδέχτηκαν φωνές:

ΕΕΕ ΠΟΎ ΠΑΣ, ΠΏς ΑΝΟΙΓΕΙΣ ΕΤΣΙ ΤΟ ΑΣΑΝΣΕΡ, ΠΡΟΣΕΧΕ!!!!

ΉΤΑΝ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΠΟΥ ΠΕΡΙΜΕΝΕ ΣΤΟ ΔΙΑΔΡΟΜΟ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΑΣΑΝΣΕΡ.

ΕΦΙΑΛΤΗΣ.

έφτιαξα με δυσκολία τα χαρτιά για να τα καταθέσω. στο γραφείο 9. όχι, πριν πηγαίνετε στο 2.

στο 2 σας δίνουν τη βεβαίωση για συμπλήρωμα.

τα χαρτιά στο 6.

πραγματικά θύμιζε αστερίξ και οβελίξ στη ρώμη και τη γραφειοκρατία της.

άρχισα να μετράω κόσμο στο διάδρομο. στην ουρά.

περνούσα και άκουγα βρισίδια.

οι περισσότεροι έβριζαν.

πατρίδα, πατρίδα, τι απομένει από σένα...

η αξιοπρέπεια του καθενός στον απόπατο του κράτους.

μετρώντας έφτασα στο 50.

είχε πάνω από 50 ανθρώπους να περιμένουν σ' ένα διάδρομο στενό χωρίς παράθυρο.

θυμήθηκα το βάρναλη, και τους άθλιους του ουγκώ.

περνώντας τον αριθμό 50 έπαψα να μετράω. δε θέλησα καν να ανοίξω την πόρτα του ασανσέρ.

έφυγα χωρίς προσανατολισμό.

βρίζοντας κι απορώντας, ακούγοντας κι άλλους να βρίζουν.

αυτό, είναι κράτος;

κατέβηκα στην αχαρνών. μπήκα σ' ένα ινδικό μαγαζάκι κι αγόρασα με 5 ευρώ μια πουκαμίσα. έτσι, για να ηρεμήσω.

γύρισα σπίτι.

α, πριν, ξέρετε, για να φτάσω εκεί, χρειάστηκε να πάω μεγάλη διαδρομή με τα πόδια.

είχαν λέει βάλει βόμβα στο εφετείο, το τρόλει δεν περνούσε...

ποια υπόγεια ταβέρνα...

όλα άθλια.

καλημέρα,

σ' όσους μπορούν.

ελένη κονδύλη

παιδαγωγικό πείραμα

πέμπτη πρωί, ώρα 9 παρά. το μάθημα αρχίζει στις 9, άντε πάντα τηρώ το ακαδημαϊκό τέταρτο, το έχω μάθει πλέον.

είσαι για ένα θεατρικό; λέω σε μια πιτσιρδέλα. της απέσπασα να συγκατανεύσει.

μπήκα στην αίθουσα, τα παιδιά ήταν λίγα, υπήρχε και απεργία των μέσων μεταφοράς.

καλημέρα. έχετε σας παρακαλώ την καλοσύνη να βγείτε για δυο λεπτά έξω και να περιμένετε; είπα στα παιδιά. όσο για σας, και στράφηκα στη συνενοημένη φοιτήτρια, εσείς παρακαλώ να μείνετε, έχουμε να ξεκαθαρίσουμε κάτι.

τα παιδιά βγήκαν και περίμεναν.

εμείς μέσα αρχίσαμε τις φωνές,. πρώτη εγώ δλδ, και τι αυτό, και γιατί το κάνατε, και ξέρετε ποια είμαι γω, και μπαμ και μπουμ, και 'διαμαρτύρομαι κυρία, πώς τολμάτε, μα ασκείτε βία', μα δεν είναι δυνατόν, κλπ κλπ κλπ μην τα πολυλογώ.

το πράγμα βάστηξε δυο τρία λεπτά.

ΚΑΜΙΑ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ ΑΠΌ ΤΑ ΠΑΙΔΙΆ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΕΞΩ.

ανοίξαμε την πόρτα.

ρώτησα: δεν ακούγατε τίποτα;

-φανταστήκαμε ότι το κάνατε αστεία.

- κι αν μου τη βίδωνε, κι όντως το έκανα στα σοβαρά;

κλειστή πόρτα.

είχαμε λίγο λιβύη. μέτά η πόρτα έκλεισε. μετά είχαμε λίγο ιαπωνία.

τώρα ξαναέχουμε λίγο λιβύη. μετά η πόρτα θα κλείσει, θα δούμε κάτι άλλο.

Η ΠΑΘΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΑΘΑΙΝΕΤΑΙ ΝΩΡΙΣ. ΠΟΛΥ ΝΩΡΙΣ.

ΕΝΣΤΕΡΝΙΖΕΤΑΙ.

ΟΧΙ Ως ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΥΣΗ.

ως απανθρακωμένη, νεκρή φύση, που την κοσμούν οι φιλτραρισμένες πληροφορίες και οι κλειστές πόρτες.

μαθαίνουμε την παθητικότητα, την αμηχανία, τη σιγουριά ότι ο κόσμος εξελίσσεται χωρίς εμάς.

αιματοκύλισμα.

τι κι αν ήταν 22 και 23, μήπως θα ήταν λιγότερο άδικο αν ήταν 35 με 40 ή όποιον αριθμό θέλετε;

εν ψυχρώ; εν θερμώ;

αίμα παιδιών μας κύλισε στους υπονόμους της ζωής.

καλάζνικοφ, αλεξίσφαιρα, περίπτερο, αστυνομικοί, τηλεκάρτες, κράνη που τα αγόρασαν μόνοι τους. κομμάτι από μοτοσυκλέτα και ένα καντήλι δίπλα.

δεν το χωράει ο νους μας, ακούμε και αποσβολώνεται η κοινωνία.

δυο πολύ νέα παιδιά προφανώς γενναία και προφανώς ευσυνείδητα.

ίσως, όπως λέει κι ο σωκράτης στην απολογία του, αυτά τώρα όδευσαν στο θάνατο, ενώ εμείς ζούμε ακόμη.

ΠΟΎ ΕΊΝΑΙ ΌΜΩς ΤΟ ΚΑΛΥΤΕΡΟ, ΕΜΕΙΣ ΠΟΥ ΕΊΜΑΣΤΕ ΕΔΩ ΑΚΟΜΗ, ΔΕΝ ΤΟ ΞΈΡΟΥΜΕ.

ποια μάνα δεν τρέμει αυτή τη στιγμή;

ποια μάνα δε θέλει να σφίξει το παιδί της ζωντανό στην αγκαλιά της;

το δεκαπεντάχρονο αγόρι στα εξάρχεια,

εξαχρείωση, έπεσε από αστυνομικό κάθαρμα και δολοφόνο, ο θεός να τον συγχωρεί κι αυτόν για τον ΦΟΝΟ που διέπραξε κλπ,

ΖΑΛΙΖΟΜΑΙ.

μια κοινωνία αμαυρωμένη απ' άκρη σ' άκρη, με θύματα παντού.

2 μπατσάκια νεκρά;

2 αγόρια νεκρά.

ο γρηγορόπουλος βαστάει τσίλιες στον ουρανό γελώντας, θα 'χει να παίξει μπάσκετ μαζί τους

σκοτάδι σε σπίτια που θολώνει ο θάνατος, πώς να παρηγορηθούν μανάδες όταν θάβουν παιδιά τόσο άγρια κουτσουρεμένα, τόσο άδικα ξεριζωμένα απ΄τη ζωή και πεταμένα στην άκρη μιας κλεψιάς, ενός κοινού δρόμου, όπου άλλοι θα περνούν με λαμογιά, με συνείδηση, με λύπη, με όνειρά, με έρωτα, με πίκρες, μ' ένα σακούλι ιστορίες ο καθένας στην πλάτη, και τα βήματα του καθενός θα πατάει σ' αυτή την πόλη κι άλλη μια πληγή της όπου έχει ματώσει θάνατος άδικος ανθρώπων...

τι έχει μαγαρίσει τόσο βαθιά, τόσο άρρωστα την κοινωνία του τόπου μας...

όπου η βία εμφανίζεται σαν παμφάγα ανάγκη, όπου το απρόσωπο της ανάγκης γίνεται βία, όπου όλοι έχουμε έλλειψη από κάτι.

κάτι υλικό μας λείπει κι έχουμε λουφάξει πίσω από την τρέλα και τη βία,

ναι, θα λείψει σε λίγο το ψωμί και οι φόνοι θα είναι όλο και περσότεροι.

γιατί,

πριν από το ψωμί,

έχει λείψει το ρούχο της ψυχής, η ζεστασιά της ύπαρξης,

γιατί στυγνά, στεγνώνουμε την καθημερνότητά μας στη λαμογιά, την κάλυψη των νώτων, την τυχάρπαστη επιβίωση, την αναλγησία, την ατομική διεκδίκηση

την ασυνείδητη σκληρότητα.

έλεος. ας κοιταχτούμε στον καθρέφτη κι ας ανοίξουμε ένα παράθυρο έστω, στη συναδελφοσύνη. έστω κι απο κει, να μπει, λίγος αέρας δικαιοσύνης, ΔΗΛΑΔΗ ΑΛΛΗΛΛΕΓΓΥΗΣ, στη ζωή μας.

συντετριμένη είμαι, που ξύπνησα, έπινα τον καφέ μου μετά τη χτεσινή κηδεία συνομίληκής μου, που με άγγιξε πολύ, κι άκουσα άφωνη το γεγονός του ρέντη....

εξάρχεια, ρέντης, αξαχρείωση.

αστυνομικός δολοφόνος, ληστές δολοφόνοι, σκατά, δε με νοιάζει, το υπολογίζω βέβαια στη σκέψη για την κοινωνία, αλλά

αυτό που με συγκλονίζει

είναι

η βία του θανάτου εδώ, στην αυλή μας, στο σπίτι μας, στα παιδιά μας.

γιατί

όλοι τους ήταν παιδιά μας.

το επίδομα του ΟΓΑ και ο τραπεζικός λογαριασμός κατάθεσής του.

έχω τρία παιδιά.

έχω χάσει χρόνια επιδόματος 'γιατί δεν έκανα τα χαρτιά μου΄.

θα μου πεις, και θα έχεις δίκιο, 'κοτζαμάν καθηγήτρια πανεπιστημίου και δεν έκανες τα χαρτιά σου; ε, έλεος! ντροπή!'

ναι, ίσως έχεις δίκιο.

για άλλαξε λίγο το σκηνικό: πες ότι είμαι

- αγράμματη γύφτισα

- κακοποιημένη γυναίκα που δεν προλαβαίνει να καταλάβει τι της γίνεται

- εργάτρια που έχει άνθρωπο με αναπηρία, και τρέχει και δε φτάνει.

το επίδομα παιδιού, είτε πρώτου είτε τρίτου, δίδεται και στο βέλγιο.

χωρίς άλλη διαδικασία πέραν της γέννας και της εγγραφής του μέλους της οικογένειας στο δημαρχείο όπου υπάγεται η διεύθυνση της οικογένειας.

γαμώτω, πόσο πίσω είμαστε...

άσε με εμένα.

τέλος πάντων, τώρα που ξυπνήσαμε, με τρόικα, με κοιλιά του πάγκαλου που όλα τα αλέθει και λέει ότι έτσι τρώμε κι εμείς κι έχει και δίκιο, τελικά, τώρα που έχουν σφίξει οι κώλοι, τώρα λοιπόν, γίνεται προσπάθεια εξυγίανσης.

πού θα κατατίθεται το επίδομα ΟΓΑ;

συμπλήρωσα τα στοιχεία μου πάνω στο χαρτί: επώνυμο, κλπ

διεύθυνση,

αριθμός ταυτότητος,

αμκα

αφμ

γράφει επίσης το χαρτί ότι χρειάζεται και η τελευταία εκκαθάριση της εφορίας.

έχω μια φωτοτυπία.

πάω στην εθνική τράπεζα που είναι η τράπεζα μισθοδοσίας μου.

χρειάζεται να συμπληρωθεί από αυτούς (έτσι γράφει το χαρτί) και να σφραγιστεί ο αριθμός τραπέζης όπου θα μπαίνει το επίδομα.

μου λένε στην τράπεζα: ταυτότητα. - ορίστε.

τελευταίο της εφορίας. - ορίστε.

ΕΙΝΑΙ ΦΩΤΟΤΥΠΙΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΎΜΕ ΝΑ ΤΟ ΔΕΧΤΟΥΜΕ, ΧΡΕΙΆΖΕΤΑΙ ΝΑ ΔΟΥΜΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ. ΠΟΎ ΕΊΝΑΙ ΤΟ ΠΡΩΤΌΤΥΠΟ;

σπίτι μου, δε σκέφτηκα να το πάρω.

κακώς. να πάτε να το φέρετε.

-δεν μπορείτε να μπείτε στο διαδίκτυο να δείτε ότι είναι αληθές;

-όχι. πηγαίνετε στα ΚΕΠ να πάρετε μια φορολογική ενημερότητα.

πάω στα κεπ.

η φορολογική ενημερότητα δεν είναι σφραγισμένη γιατί χρωστάω στην εφορία.

γυρνάω στην τράπεζα. το σύστημα έχει πέσει. περιμένω 20 λεπτά. δε γίνεται τίποτα.

βγαίνω απεγνωσμένα, γιατί,

είτε γύφτισα

είτε καθηγήτρια πανεπιστημίου

είτε κακοποιημένη

είτε κοινά κανονική γυναίκα με τρία παιδιά

ΓΑΜΏΤΩ!!!! ΔΕΝ ΕΧΩ ΧΡΟΝΟ ΓΙΑ ΠΕΤΑΜΑ!!!!

φεύγω, πάω στην ποστμπανκ που έχω συναλλαγές, μπας και εκεί δεν έχει πέσει το μηχάνημα και κάνω τη δουλειά μου.

τους δίνω την ενημερότητα, και όλα τα άλλα χαρτιά, και μου λένε: το άμκα; λέω: νάτο.

το έχω γράψει.

α, όχι, το θέλουμε σε χαρτί!

δεν μπορείτε να μπείτε να το δείτε; αυτό είναι που αναφέρω εκεί.

α όχι, χαρτί σας λέμε!

να πάτε στα ΚΕΠ να πάρετε!

ΓΑΜΏΤΩ ΤΟ ΚΕΡΑΤΌ ΜΟΥ ΓΑΜΏ!

γυρίζω στα κεπ, παίρνω το χαρτί.

τελικά, ας μην παραπονιέμαι, τέλος καλό όλα καλά που λένε μερικοί.

από το πρωί στις 10 παρά, έως το μεσημέρι στις 13, για να γίνει δεκτός ένας τραπεζικός λογαριασμός να έρχεται το επίδομα!!!!

γαμώτω και πάλι γαμώτω!

ξέρετε τι είπα εχτές;

ότι είμαστε ακόμη ένα κομμάτι φθίνουσας, ούτε καν στις δόξες της, οθωμανικής αυτοκρατορίας. με τη σκέψη ότι ο κάθε πολίτης πρέπει να γαμιέται από το κράτος, να χάνει ημερομίσθια, χρόνο, υπομονή, λεφτά... για να κερδίσει κάτι. ότι όλοι, πρέπει κάθε φορά να αποδεικνύουμε ότι δεν είμαστε ελέφαντες!!!!

είμαστε πολύ πίσω. υποβαθμισμένοι και βυθισμένοι.

σε τέτοιες φάσεις, η βία φαίνεται σαν να ανεβαίνει κάτι στην επιφάνεια. μια αλήθεια.

δε θέλω τη βία.

μα το πόσο έβρισα από μέσα μου χτες!!!

ντροπή στο χαώδες κράτος που εκπροσωπείται από χαώδη μυαλά φοβισμένων γραφειοκρατών!

πώς θές να ζήσω, να είμαι ικανή να προσφέρω, να δημιουργήσω, να παράγω, όταν εσύ, απρόσωπο και ανάλγητο κράτος, λειτουργείς με υπαλλήλους που τους υποδεικνύεις πώς να είναι τείχη ανάμεσα στο κράτος και τους πολίτες του, και όχι ως υπάλληλοι της ελληνικής κοινωνίας;

....

(

....&^>*&59863257))*&^*&%&^$#$

(ΈΤΣΙ ΕΙΚΟΝΊΖΟΝΤΑΙ ΤΑ ΒΡΙΣΙΔΙΑ; ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΣΑς!

ΕΊΔΗΣΗ. συνΕΙΔΗΣΗ.

ποιος θυμάται τον πτυχιούχο πληροφορικής τώρα...

κι όμως, για λίγο, ήταν ο πιο μεγάλος ήρωας της βορείου αφρικής.

να πουλάει μήλα και πορτοκάλια στους δρόμους, να τον πιάνουν για παράνομο εμπόριο, να περιγράφει ότι δεν μπορεί να ζήσει και να του επιβάλουν το νόμο.

πυρπολήθηκε.

ποια μάνα, ποιος πατέρας, ποια αδέλφια, ποιοι φίλοι θα κουβαλάνε το κουφάρι του τώρα για μια ζωή...

ο ίδιος έγινε αφορμή για τους πολλούς.

στην αρχή στη σουσ, μετά παντού, η τυνησία εκτινάχτηκε στην επανάσταση.

παρεπιμπτόντως, στις ειδήσεις μιλάνε λίγο πια για την τυνησία.

από τότε που ο μπεν αλί και η οικογένειά του φιλοξενούνται στη σαουδική αραβία μαζί με το κατιτίς από τους θησαυρούς της τυνησίας, πάψαμε να μιλάμε γι' αυτούς.

λες και να μιλάς για ένα κράτος είναι να βλέπεις τον νεαρό να καίγεται, και τον σαντάμ και κάθε σαντάμ να τον κρεμάνε.

τώρα βλέπουμε την αίγυπτο.

εδώ το κύμα είναι μεγαλύτερο.

ένας λαός που είναι στα δεσμά της αθλιότητας, όσο αξιοπρέπεια και να διαθέτει.

ένας λαός που έφτασε στην κορφή μιας μαθηματικής πυραμίδας και τώρα ζει σε πολυκατοικίες που καταρρέουν γιατί αυτοί που τα έπιασαν έχτισαν πολυκατοικίες 15 ορόφων με υλικά για 7 ορόφους. αποτέλεσμα: γνωστό, που και που φτάνει στις λεγόμενες ειδήσεις.

άνθρωποι που πιστεύουν πως αν ξεφύγουν σε προσωπικό επίπεδο το θέμα έληξε, όλα καλά.

άνθρωποι που συνθέτουν τη μουσική της δυστυχίας με την ελπίδα της υποταγής σ' ένα καλύτερο μέλλον.

ναι, ναι, την ελπίδα της υποταγής, σωστά το λέω.

ξύπνησαν κάποιοι νέοι.

οραματίστηκαν.

εξεγέρθηκαν.

για να πάψει το σύστημα;

για να αλλάξει η πατρίδα, να γίνει πιο δίκαιη για τα παιδιά της, που τα κάνει λάσπη και υποκρισία για να πατήσουν πάνω της οι λιγοστοί και να χαμογελάσουν στο φακό του κόσμου;

το κράτος σταματά τη ροή των ειδήσεων.

ακραία καιρικά κρατικά φαινόμενα σπρώχνουν στον γκρεμό της βίας και του θανάτου δημοσιογράφους, φοιτητές, ανθρώπους που παλεύουν να μάθουν και να πουν.

εμείς ακόμη δεν έχουμε στιγμές όπου το διαδίκτυο μπλοκάρει τα γεγονότα, ή τα κινητά παύουν να λειτουργούν για 2-3 μέρες να μη μαθευτεί κάτι, και μετά πάλι απ' την αρχή.

αν όμως Η ΕΙΔΗΣΗ δε γίνει ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ

τότε απλώς παραθύρια στην τηλεόραση έχουμε, κι όχι στον κόσμο και την ψυχή μας.

είμαστε φοβάμαι στο 'άρτον και θεάματα' ούτε καν των αρχαιοελλήνων, μα των ρωμαίων.

ΠΟΎ ΕΙΝΑΙ Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΡΆΤΟΣ;

πολύ θα ήθελα να υπάρχει.

μα δεν τολμώ να πω τίποτε άλλο, μόνο ...

Α, ΡΕ ΠΟΥΛΑΤΖΆ...

όλο και πιο πολύ σε θυμάμαι κι όλο και πιο πολύ σε πονάω.

η απρόσωπη ελαφρότητα του είναι

η ελαφρότητα του είναι μπορεί πράγματι να σε σώσει: να σε φέρει στην επιφάνεια, να σε αφήσει ανενόχλητο να νομίζεις ότι κολυμπάς, ενώ απλώς σε θρέφει το νερό της νεκράς θάλασσας.

η ελαφρότητα του είναι σε καταδικάζει στην επιφάνεια του νόμου, έτσι όπως ο νόμος μπορεί να είναι 'σώστης', ποτέ προστάτης χωρίς εισαγωγικά.

δεν είμαι περήφανη, είμαι προβληματισμένη.

πού πάμε, που λέει ο κόσμος.

εγώ είχα κουβεντιάσει με την κόρη μου, είχα αφήσει το γιο μου στο νοσοκομείο, είχα πάει να πληρώσω μια πεντακοσάρα σε δικηγόρο για μια μήνυση.

δλδ είμουνα στην τσίτα.

επειδή ο θεούλης αγαπάει, αυτά τα 500 τα βρήκα κρυμμένα σ' ένα ντουλάπι. το φανταζόσαστε;

τώρα έχω λιγότερο από 50.

και είχα πάρει το μετρό.

συνωστισμός.

μεσημέρι, πιτσιρίκια με τσάντες, προσπαθώ να εισχωρήσω ανάμεσα.

ελευθερώνεται μια θέση κι ένας πολύ νεαρός, αμούστακος σχεδόν, την καταλαμβάνει με αγενέστατη ταχύτητα, ενώ ήταν μπροστά στη θέση μια σιτεμένη πιο χοντρούλα από μένα.

μου φαίνεται αγενής η στάση του νεαρού, αλλά, οκ, τι να γίνει.

και ο νεαρός, στα όρια της ψυχογενούς επιθετικότητας, λέει στην χοντρή κυρία: 'υπάρχει και το συγγνώμη όταν πατάμε κάποιον, ε, τι λές;'

γίνομαι έξω φρενών και τον κοιτάζω επιτιμητικά.

στην αγκαλιά του πέφτει αμέσως μια νεαρή, γύρω στα 17 την έκανα, κι αρχίζουν ένα χαμούρεμα απίστευτο.

όπως ήδη έχω τα μάτια μου πάνω στο νεαρό, παρατηρώ τα δικά του: είναι κατακόκκινα, και κλείνουν. τα ανοίγει με δυσκολία, μιλά με δυσκολία.

είναι φανερά ή μαστουρωμένος ή όπως είμαι εγώ σήμερα, άρρωστος με πολύ πυρετό.

η πιτσιρδέλα τον φιλά, τον προσέχει. εκείνος φαίνεται να την αγαπά. τα χέρια του είναι με τόση στοργή πάνω της, ξέρει να βαστά γυναίκα στα χέρια του.

όσο και να προσπαθεί τα μάτια του κλείνουν΄.

κάνω προσευχή. ο θυμός έχει φύγει, το βλέμμα μου παίρνει τον τρίτο της παρέας.

ένας που πρέπει να είναι 23 με 25, στέκει όρθιος μαζί τους, αυτοί κάθονται στην ίδια θέση.

κι αυτός είναι μαστουρωμένος αλλά κρατάει καλά.

η μικρή γυρίζει και με κοιτάει.

της σκάω ένα χαμόγελο και το ανταποδίδει με τέτοια γλυκα... τέτοια γλύκα.

ο νεαρός στον κόσμο του. ο αποπάνω τους από κοντά.

το πράγμα είναι πολύ σοβαρό.

τους σκέφτομαι να βγαίνουν μαζί, να χώνονται σ' ένα δωμάτιο, λυπάμαι τη μικρή που δεν είναι μαστουρωμένη. τα αγόρια δε θα έχουν αναστολή για τίποτα.

ανάβω, σκέφτομαι.

η μικρή είναι στην αγκαλιά του και χαμουρεύεται για να κρυφττεί αυτό που βλέπουν όλοι και κανείς δε μιλάει: ένα παιδί που δεν μπορεί να σταθεί όρθιο.

βουτηγμένο στην πρέζα.

αντί να είναι το θύμα, αυτό το γλυκό κοριτσάκι μπορεί να είναι η συνεργός του μεγαλύτερου, και καλύπτουν τον μικρόν.

όπως και να γίνει είναι σε κίνδυνο, όλοι το βλέπουν και κανείς δε μιλά,

σκέφτομαι τα παιδιά μου και παίρνω την απόφαση να μην κάνω πίσω.

απευθύνομαι στη μικρή και της λέω: πού πάτε;

ξέρεις ότι αυτό το αγόρι είναι άρρωστο; πρέπει να το πας σε γιατρό για να το βοηθήσεις!

εγω; λέει επιθετικά ο καθισμένος. τι τολμάς να πεις;

εσύ, του λέω, βεβαίως εσύ αγόρι μου! μάνα είμαι και ξέρω: τα μάτια σου καίνε, και δεν μπορείς να μιλήσεις! δε βλέπεις; μπερδεύεις τα λόγια σου. φαίνεσαι σαν μαστουρωμένος. η κοπελίτσα είναι καθαρή, πρέπει να σε βοηθήσει.

πριν προλάβω να τελειώσω, έρχεται εξαγριωμένος ο όρθιος.

είμουνα αποφασισμένη να παλέψω και με τα χέρια. θα μπορούσα να τον νικήσω, τέτοια λύσσα είχα μέσα μου!

έρχεται και μου λέει: πώς τολμάτε και προσβάλετε!

κι εσύ του λέω παιδί μου, χάλια είσαι, αλλά αυτός που κάθεται είναι χάλια!

τι χάλια;

είναι σα μαστουρωμένος!

εγώ ήρθα από καλαμάτα ταξίδευα όλη νύχτα, λέει ο όρθιος.

πώς βρίζετε αυτόν που κάθεται;

δεν τον έβρισα!

τον είπατε μαστουρωμένο!

και λοιπόν; έτσι μοιάζει. η ζωή του είναι σε κίνδυνο!

κι εσείς άμα πίνατε ένα μπουκάλι κρασί...

φυσικά, του απαντάω, κι εγώ μαστουρωμένη θα ήμουνα!

μα μαστουρωμένος είναι για ουσίες...

ε, εσύ το είπες για ουσίες. προφανώς κάτι θα ξέρεις.

εμένα με νοιάζει κι αυτή η κοπελίτσα κι αυτό το παλλικάρι που δεν στέκει ορθό.

η κοπελίτσα πάνιασε.

καιρό είχα να δω τέτοια θλίψη.

αποφασιστικά σηκώθηκε προκαλώντας και τους υπόλοιπούς.

όχι παιδάκι μου, αν δεν είναι να κατέβεις εδώ, εγώ θα κατέβω στην επόμενη, δε θα με ξαναδείς.

πρόσεχε τη ζωή σου και τη ζωή του φίλου σου.

όλοι κοίταζαν. ένας ηλικιωμένος μόνο πήρε ευγενικά το μέρος μου, χωρίς να κατηγορήσει τα παιδιά.

μετά όλοι κουνούσαν το κεφάλι.

λίγη ζωή, πατριώτες!

λίγη ζωή, έχετε; δώστε, δώστε....

πόσο μικρός είναι ο κόσμος!!!

σ' αυτόν τον τόσο μικρό πικρό κόσμο,

έλαβα μια πρόσκληση για ένα συνέδριο.

στα αγγλικά, με το γουιθάουτ στη μέση του. και γουίθ, και άουτ. ωραία λέξη.

λέει λοιπόν:

A World without Walls 2010

"An International Conference on Peace building, Reconciliation and Globalization in an Interdependent World"

(Berlin, 6th - 10th November 2010)

Held on the 21st Anniversary of the fall of the Berlin Wall

ένας κόσμος χωρίς σύνορα. συγγνώμη, ένας κόσμος χωρίς τοίχους. σ' αυτόν τον μικρό κόσμο με τα πιράνχας, έχω την τιμή να είμαι κι εγώ προσκεκλημένη. με απαύτωσε όμως ο τίτλος και το ενθύμιο. κόσμος χωρίς τοίχους γιατί γκρεμίστηκε το τείχος του βερολίνου. ενθύμιο συνέδριο. κι εγώ ρωτάω θυμωμένα: τόσο μικρός είναι ο κόσμος; επειδή σαρώθηκε αυτός ο τοίχος με τα μέτρα της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, τώρα γιορτάζουμε έναν ανεξέλεγκτο κόσμο; ξέρω, είμαι θυμωμένη, και μπορεί να τα λέω λάθος, ε, δεν έγινε και τίποτα.

μα επειδή γιορτάζεις εσύ την πτώση του τείχους σου, να μας μιλάς για τον κόσμο όλο...

το 'εσύ' είναι τα πιράνχας, δεν είναι οι γερμανοί, το 'εσύ' είναι ένα εκπτωτικό 'εμείς'/

ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΒΑΖΟΥΜΕ ΟΥΤΕ ΚΑΝ ΣΤΟΝ ΤΙΤΛΟ ΜΑΣ

ΕΣΤΩ ΠΡΟΣΕΚΤΙΚΆ

ΈΝΑ : 'ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΚΟΣΜΟ ΧΩΡΙΣ ΤΕΙΧΗ.

θεωρούμε πως φτάνει το δικό μας γενέθλιο, που οφείλεται βέβαια αλλού, το δικό μας τείχος να έχει πέσει, τολμάμε στο ενθύμιο αυτής της πτώσης να αναιρούμε την ύπαρξη των άλλων.

A World without Walls 2010

"An International Conference on Peace building, Reconciliation and Globalization in an Interdependent World"

(Berlin, 6th - 10th November 2010)

Held on the 21st Anniversary of the fall of the Berlin Wall

ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΤΕΙΧΗ;

ΜΕ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΔΙΧΑΣΜΈΝΗ;

ΜΕ ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ ΙΣΡΑΗΛ ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ;

ΟΧΙ.

ΑΥΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΚΟΣΜΟΣ ΧΩΡΙΣ ΤΥΧΗ.

με την ανάγκη των πιράνχας.

προεόρτια.

λοιπόν, μένει μένει κάτι πολλά χρόνια πίσω, (αλλά μένει)
ήμουνα μουρόχαυλο στο γυμνάσιο. πειραματικό καθολικό σχολείο του πανεπιστημίου της λουβαίν για τα παιδιά των καθηγητών του γαλλόφωνου πανεπιστημίου στη φλαμανδόφωνη ζώνη. είχε αναλάβει την κηδεμονία μου ο αδελφός μου, φοιτητής τότε, για να έχω κι εγώ δικαίωμα εγγραφής εκεί.
πλάκα είχε.
από λογοτεχνία κάτι σκάμπαζα, χάρη στη μακρή, που έχω αφιερώσει το βιβλίο μου για τον άδωνη.
γαλλικά ήξερα να διαβάζω και να γράφω, ως συνήθως, σιγά-σιγά έμαθα και να μιλάω.
ευεργετικός ο διαγωνισμός ποίησης του σχολείου.
η επιτροπή ήταν καθηγητάδες από το πανεπιστήμιο.
πολύ ευεργετικός λοιπόν.
ανάμεσα στους καθηγητές, τρεις ήταν όλοι κι όλοι, ήταν ο πουγιάρ, ειδικός στο ρομαντισμό, μ' ένα βιβλίο για την ιστορία της γαλλικής λογοτεχνίας, ο σαμπού, ειδικός ιταλικής λογοτεχνίας και ποιητής, κι ο ...; δεν τον θυμάμαι, καθηγητής διδακτικής.
ναι, ναι, ξέρετε, πρώτο βραβείο, επαφή μετά με τον ελύτη, τον βρεττάκο, το περιοδικό ευθύνη...
το ευεργετικό ήταν και για κάτι άλλο, αυτό που έχει σχέση με τα λεγόμενα προεόρτια.
διότι το πράγμα αρχίζει να σφίγγει.

πρώτο έτος ρωμανικής φιλολογίας, το πιο δύσκολο μάθημα ήταν ίσως κι από τα πιο ωραία του πρώτου έτους: ιστορική γλωσσολογία των ρωμανικών γλωσσών.
μετά τα εισαγωγικά της θεωρίας, η γοητευτικότατη άλγεβρα: πώς άλλαζε ο λατινικός ήχος σε κάθε γεωγραφική ζώνη και σε ποια εποχή, ώστε η λατινική να γίνει από πορτογαλλέζικα έως ρουμάνικα.
το θεωρούσαν δύσκολο μάθημα, οι ασκήσεις που έδινε ο καθηγητής ήταν πάντα λέξεις που δεν είχαν αφομοιωθεί έτσι, αλλά αλλιώς λόγω άλλων συνθηκών, μα όταν σου έδινε μια λέξη λατινική, κι έπρεπε εσύ να διατρέξεις πάνω της το χρόνο από τον 2ο αι. μ.Χ. έως τον 17ο, ανάλογα με τη γεωγραφική ζώνη, ήταν ένα υπέροχο ταξίδι, που συμπληρωνόταν από άλλα θέματα, πιο ιστορικά και κοινωνιολογικά.
στο μαθημα αυτό που το έλεγαν κοφτήρι οι συμφοιτητές μου κι οι καθηγητές, ο μυράιγ, ο καθηγητής, είχε συμφωνήσει να κάνει μια 'πρόοδο' μετά τις διακοπές του πάσχα: όσοι έπαιρναν πάνω από 16/20, δε θα περνούσαν εξετάσεις γραπτές, αλλά προφορικές.
σ' αυτή την πρόοδο, πέρασαν με το βαθμό αυτό και πάνω, 4 παιδιά από όλο το έτος.
φυσικά και ήμουν ανάμεσά τους. όχι γιατί πρώτευα, πουθενά δεν έχω πρωτεύσει, αλλά γιατί σε πράματα που έπρεπε να είσαι ξεχωριστός, πάντα είμουνα. το είχα μάθει φαίνεται από τη φάτσα μου, όλοι την ξέρετε νομίζω.
στο συνωστισμό των αποτελεσμάτων βγήκε ο βοηθός του μυράιγ και φώναξε: ο/η κονντυλίς είναι εδώ; -ναι, φώναξα. -ο καθηγητής θέλει να σας γνωρίσει!'
Οποία τιμή! (αντί για όμικρον μπορεί κανείς να βάλει μηδέν στη λέξη)
με ρώτησε τη συνηθισμένη ερώτηση: πού έχετε τελειώσει σπουδές; μεταπτυχιακά κάνετε;
όχι, έλεγα εγώ με περηφάνια (ναι, έπρεπε να λέω, έχω σπουδάσει ανωτάτη καταπιεστική στην οικογένειά μου), πέρσι τελείωσα το λύκειο.
ευτυχία.
φτάνουν οι εξετάσεις, προφορικές για μένα, μετά το 17άρι που είχα πάρει και είχα απαλλαγεί από τις γραπτές.
είχα πυρετό. κόκκινη και χάλια.
ο καθηγητής με κράτησε στις εξετάσεις, με ρώταγε τα πιο απίθανα πράγματα, και κάθε τρεις και πέντε μου έλεγε:
μα, μαντεμουαζέλ κοντυλίς, εσείς, με τόσο λαμπρό γραπτό, και δεν μπορείτε να απαντήσετε!
θα σας βάλω 13, θα σας βάλω 11, θα σας βάλω 10, θα σας βάλω 9!!!!
9 στο 20, δλδ κάτω από τη βάση....
τέλος πάντων, ό,τι και να έβαλε ο μαλάκας, εγώ πέρασα όλο το έτος τον ιούνιο. στην ουσία, δεν μπορούσε να βάλει κάτι από τη βάση, διότι η πρόοδος είχε τα 2/3 του συνολικού βαθμού, άρα 17+17=34/3=11,3 και να πάει να πηδηχτεί. αυτά.
πλην όμως τότε ήμουνα καλό παιδί κι όχι όπως είμαι τώρα, και δεν είχα καταλάβει τίποτε.
το θεώρησα ατυχή στιγμή, μεγάλη αυστηρότητα που συνηθισμένα τα βουνά απ' τα χιόνια, κκι επειδή ο καθηγητής αυτός έκανε και αρχαία γαλλικά, έτσι τα λέγαμε, μεσαιωνικά γαλλικά, τα ενδιάμεσα 9ος ως 14ος αιώνας, κι εγώ μέχρι τώρα με το μεσαίωνα έχω δεσμούς κι ας είμαι πάντα 23 ετών, αποφάσισα να πάρω σεμινάριο με τον μυράιγ, αρχαία γαλλικά που τα λάτρευα με όλα τα αινίγματα που είχαν...
η εργασία μου ήταν 'το πέρασμα από τον ενικό στον πληθυντικό στους διαλόγους των ερωτικών μυθιστορημάτων'. θυμάμαι μόνο το τριστάνδο και την ιζόλδη.
η εργασία τελείωσε, ο βοηθός μου είπε ότι είναι πλήρης, δε χρειάζεται τίποτε άλλο, να πάω μόνο να πάρω το οκ από τον καθηγητή.
ο μυράιγ, στο ραντεβού μας, είχε στα χέρια του την εργασία μου.
δεσποινίς, μου είπε. αυτή η εργασία πρέπει να είναι μέ ένα κόκκινο ερωτηματικό από την αρχή μέχρι το τέλος. τίποτα δε λέει. δε θέλω να είμαι κακός μαζί σας, αλλά να είσαστε σίγουρη ότι δίπλωμα από μας δε θα πάρετε. δε θέλω να είμαι κακός μαζί σας, αλλά εσείς γαλλικά δεν ξερετε. θέλετε να πείτε 'καφετιέρα' και λέτε 'τασάκι'. δεν θέλω να είμαι κακός μαζί σας, αλλά αφού δεν ξέρετε γαλλικά, τι κάνετε εδώ; με συγχωρείτε που σας το λέω, αλλά δεν πρόκειται να πάρετε πτυχίο, κλπ κλπ κλπ.
ευγενέστατος.
μου τα είπε τόσες φορές που τα εμπέδωσα.
γύρισα στο σπίτι μου μια χαρά. ακόμη δεν είχα καταλάβει τίποτα.
όσο πέρναγαν όμως οι ώρες, ένιωθα σα ζόμπι. το πρόσεξε η μάνα μου.
έτσι είμαι γω. όταν στεναχωριέμαι πολύ, στην αρχή δεν εκφράζω τίποτε. αν όμως σε τέτοιες περιόδους μου πει κάποιος: έλα δω, άνοιξε το παράθυρο και πήδα κάτω
ε, είναι σαν να μην καταλαβαίνω, και θα το κάνω.
έτσι, πέίστηκα απολύτως μετά δυο τρεις μέρες ότι τελείωσε. αλλάζω σχολή. αλλάζω πανεπιστήμιο. αλλάζω χώρα. δε σπουδάζω. απλά πράματα, ξέρετε, η καφετιέρα, το τασάκι, κλπ.
σε μια ηρεμία αποτροπιαστική.
τρελαμένη η μάνα μου, πήρε τηλέφωνο από καμπίνα (δεν είχαμε καν τηλέφωνο σπίτι, φτωχαδάκια είμαστε) τον κύριο λόιξ.
ο αγαπημένος κύριος λόιξ ήταν βέλγος καθηγητής του πολυτεχνείου της λουβαίν, μα και έλληνας από ελληνίδα μητέρα, κι ήταν επίτιμος πρόξενος των ελλήνων φοιτητών της λουβαίν. είχε γίνει κι αυτός, κι η αείμνηστη γυναίκα του, φίλοι του σπτιτιού μας...
ο κύριος λόιξ άκουσε προσεκτικά.
δεν είπε τίποτε. γέλασε, είπε μερικές ελληνικές παροιμίες που του άρεσαν τόσο, και με χαμόγελο ζεστό σαν καφεδάκι στη χόβολη, μου είπε: τίποτε από αυτά δε θα γίνει. ετοιμάσου μόνο, και διάβασε, γιατί έχεις εξετάσεις.

η λύση ήταν η εξής: ο καημένος ο μυράιγ, ανήκε σε ένα κόμα ακραίο, όπου η παρουσία ξένων ήταν πρόβλημα. αυτό ήταν γνωστό σε πολλούς μάλλον συναδέλφους του.
ο λόιξ έθεσε το θέμα στη σχολή μου.
και να τότε, που δυο καθηγητές τουλάχιστον, βρέθηκαν να συμμαχούν αβίαστα υπέρ μου: ήταν ο πουγιάρ και ο σαμπού, που με θυμόνταν στο μαθητικό διαγωνισμό ποίησης.
στη φασαρία που έγινε εξαιτίας μου, ο πουγιάρ είπε: ή αφήνετε ελεύθερη την κονδύλη να συνεχίσει σπουδές, ή εγώ υποβάλω την παραίτησή μου τώρα.
ο γέρος πουγιάρ δεν είχε ξαναπεί αυτή την κουβέντα.
πέρασα, έχοντας πάρει άλλο σεμινάριο, μιας κι ο μυράιγ μπόρεσε να κάνει αυτό που ήθελε, να μου βάλει ένα 4 στο 20 εκεί. ποτέ δεν πέρασα εξετάσεις σεπτέμβριο, στο πτυχίο της ρωμανικής φιλολογίας.
κι όλοι θυμόντουσαν τον πουγιάρ. μέχρι τέταρτο έτος, οι καινούριοι καθηγητές που είχαν, μου έλεγαν: για σας λοιπόν είχε απειλήσει με παραίτηση ο πουγιάρ! μπράβο του!

τώρα είμαι καθηγήτρια εδώ.

κι αυτό φαίνεται σαν να είναι προεόρτιο.
αλλά, μένω ισόγειο. και να πηδήξω από το παράθυρο, το μόνο που κινδυνεύω είναι να γδάρω κανένα γόνατο. να γίνω πιο παιδί.
να θυμηθώ ένα τραγούδι.
πάντως στεναχωριέμαι.
απάνθρωπη συμπεριφορά δεν είχα ποτέ μου νομίζω.

Ησύχασε, εφιάλτης ήταν. -Ναι, αλλά ήταν πραγματικός. αφιερωμένο στους 'πανελλαδίτες 17 άνω'...

σαν τις πανελλαδικές, το γαλλικό μπακ.
η πιτσιρδέλα, τελειώνει ημέρα δευτέρα, ίσως χαμογελαστή τις γραπτές εξετάσεις και παραδίδει την κόλα της.
το βράδυ της ίδιας μέρας, η επιτροπή τηλεφωνεί, επειδή δεν υπάρχει η κόλα της μαθήτριας ΔΛΔ ΔΕΝ ΤΗΝ ΒΡΙΣΚΟΥΝ (έχει ξεκολ-λήσει από αυτήν), αναγκάζουν τη μικρή να ξαναδώσει εξετάσεις μόνη της, σε μια αίθουσα, την τετάρτη!!!!
ελάτε στη θέση του παιδιού, μια κοπελίτσα που έχει ξεπατωθεί στο διάβασμα, και της ζητούν να ξαπαπεράσει εξετάσεις!
τελικώς, άλλο τηλέφωνο στο σπίτι της, τετάρτη βράδυ!
η κόλα βρέθηκε!
δε χρειαζόταν να ξαναδώσει εξετάσεις,....

τι ιστορία!

τι θα γινόταν αν αυτό συνέβαινε στη χώρα μας;
ερώτημα.
απάντηση: ίσως να συνέβαιναν και χειρότερα πράγματα, ή καλύτερα...

την ιστορία αυτή μπορεί να τη δει κανείς από πολλές πλευρές.
1. πανελλήνιες ή και μπακ σημαίνει άγριο στρίμωγμα της άγριας εφηβείας.
σημαίνει 'διανοητική καταστολή', 'σωματική εξάντληση' -λόγω απόρριψης του σώματος που ενώ μεγαλώνει πρέπει να ιδρώνει πάνω σε μια καρέκλα, αντί να κολυμπάει, να φλερτάρει στην εποχή του, να ταξιδεύει, να επισκέπτεται μουσεία, να παίρνει μέρος σε δρώμενα της κοινωνίας με την καθοδήγηση του σχολείου του. παιδ-αγώγηση προς μια αναπτυγμένη ενηλικίωση.
ξέρω, λέω περίπου βλακείες, διότι οι αντιρρήσεις είναι σωστές, λογικές, κλπ.
ναι, σίγουρα. αλλά επίσης σίγουρα το θέμα 'εφηβεία και καθήλωση' είναι ζωτικό.
2. αν είναι δυνατόν ένα παιδί να ξαναπερνάει ένα τόσο μεγάλο στρες, έτσι, για το τίποτα. επειδή το είπε η επιτροπή που έκανε λάθος χειρισμό σε κάποιο σημείο. διότι ακόμη κι αν σκεφτούμε ότι η πιτσιρίκα δεν υπέγραψε κάτι κλπ, επιτροπή δεν είναι η πιτσιρίκα, η επιτροπή είναι εκεί για να τσεπώνει λεφτά ΕΠΕΙΔΗ επωμίζεται και μια κάποια ευθύνη.
αν αυτό το κοριτσάκι υπέφερε από καρδιά ή διαβήτη ή κατάθλιψη ή κάτι άλλο, ΠΟΎ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ;
3. αν εγώ που είμαι μια ζάπλουτη διαπλεκόμενη, μίζαρα στο να χαθεί ένα γραπτό για να ξαναγράψει η κορούλα μου εξετάσεις μοναχούλα της και σε συγκεκριμένα θέματα;
αυτό είναι ένα γνήσια ελληνικό σενάριο. βαστάω τα πνευματικά δικαιώματα για τηλεοπτικό σίριαλ.
(μετά το 'αγρότης μόνος ψάχνει', θα έρθει η φοβερή εκπομπή, με παραγωγό την άμπτθα 'γονιός με παιδί υπονομεύει πανελλήνιες'! ετοιμάστε τα τζιμπιτζάκια που έχετε στην αποθήκη σας)...

υπάρχουν και άλλα σενάρια.


να διηγηθώ τώρα και μια σχετική πραγματικότητα.
δε θα πω ονόματα που θα φέρω σε δύσκολη θέση, αλλά ό,τι ακολουθεί είναι όντως πραγματικό.

ακαδημαϊκό έτος 2002-2003.
χειμερινό εξάμηνο. εξετάσεις τον ιανουάριο-φεβρουάριο 2003, δε θυμάμαι καλά ποιο μήνα.
συνήθως δεν αργώ πολύ να παραδώσω βαθμούς. είναι όμως η χρονιά που αφόρητοι πονοκέφαλοι έχουν ήδη αρχίσει, όσο και να μην τους δίνω σημασία, καθυστερούν τη διόρθωση των γραπτών. τελικώς παραδίδω τα γραπτά με καθυστέρηση, μάρτη δλδ, και τέλη μαρτίου κάνω ρήξη ανευρύσματος εγκκεφάλου, το ξέρετε, το έχω διηγηθεί.
βγαίνω μάη από το νοσοκομείο, θυμάμαι, μεγάλο σάββατο εκείνης της χρονιάς, και μετά μπαίνω σε ένα διαμέρισμα με συνοδό, για να είμαι μακριά από θορύβους, προβλήματα κλπ. εκεί αποτελειώνω και το βιβλίο μου για τον άδωνη. δλδ, τα έχω τετρακόσια, όσο και τώρα (δλδ όλα είναι σχετικά, κι 'όλα είναι ένα ψέμα'΄, όπως λέει κκαι το λαϊκό άσμα...
μια μέρα μου φέρνουν εκεί την αλληλογραφία από το πανεπιστήμιο.
ανάμεσα σε όλα, και μια επιστολή μιας φοιτήτριας που αναζητά το βαθμό της από το αγγλικό τμήμα. έχει γράψει εξετάσεις και βαθμό δεν έχει πάρει.
είμαστε ιούνιο μήνα, έχει διασοθεί στο πανεπιστήμιο ότι κάτι πολύ σοβαρό συμβαίνει με την υγεία μου, κάτι στο κεφάλι, κλπ κλπ.
μόλις βλέπω αυτή την επιστολή, αναζωογονούμαι: θυμάμαι ότι όντως έχω διορθώσει ένα γραπτό, του έχω βάλει πέντε, αλλά το γραπτό αυτό δε φέρει ούτε όνομα φοιτητή, ούτε αριθμό μητρώου, ούτε τμήμα. ΔΕ ΦΕΡΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΠΟΥ ΝΑ ΛΕΕΙ ΠΟΙΟΣ ΤΟ ΕΓΡΑΨΕ. με είχε εντυπωσιάσει αυτό,, είχα κρατήσει ξεχωριστά το γραπτό.
(θυμηθείτε εδώ το ρητό 'ο θεός αγαπάει τον κλεφτη αλλά αγαπάει και το νοικοκύρη', είναι κκαταλυτικό στην ιστορία αυτή)
ζητώ να μου το φέρουν από το σπίτι, ξέρω, ώ του θαύματος! πού ξεξχωριστά το έχω φυλάξει, και βλέπω ότι ο γραφικός χαρακτήρας προς τη γραμματέα που ζητά το βαθμό είναι όντως ίδιος με το γραπτό που έχω βαθμοογήσει με πέντε.
επειιδή είμαι ένα φοβισμένο άτομο, και θέλω να κάνω ό,τι μπορώ πιο σωστά για να μη φορτώνομαι αυτές τις απαίσιες ενοχές μου, σχεδόν υπερήφανη, παίρνω τηλέφωνο τη γραμματέα του αγγλικού τμήματος, και της λέω:
-δεν είναι λάθος μου που δεν κατέθεσα βαθμολογία. έχω μπροστά μου ένα γραπτό με τον ίδιο γραφικό χαρακτήρα με την επιστολή που ζητάει βαθμολογία, μα δεν μπορούσα να το απευθύνω ούτε καν στο τμήμα σας, γιατί δεν έχει ούτε όννομα, ούτε τμήμα, ούτε καν αρ. μητρώου ώστε να ζητούσα από κάπου να βρεθεί ο κάτοχός του.
επειδή ακόμη δεν κυκλοφορώ, και μου είναι αδύνατον να έρθω εκεί, να σας στείλω μια επιστολή με το βαθμό; πέντε είναι.
-δεν μπορείτε, γιατί πώς θα βάλετε πέντε σε ένα γραπτό που δεν έχει όνομα.
- να συμπληρώσω εγώ το όνομα;
-όχι γιατί είναι παραποίηση εγγράφου, μου λέει πολύ σωστά καλή της ώρα η γραμματέας.
-και το παιδάκι τι θα κάνει; ρωτάω εγώ η ηλιθίως ηλίθια.
-θα ξαναδώσει σεπτέμβρη, δε δγίνεται τίποτε άλλο, μου λέει η άκαμπτη και πραγματικά ακριβοδίκαια γραμματέας, στην οποία χρωστάω πολλά, καλή της ώρα, τώρα εργάζεται σε μια άλλη μονάδα του πανεπιστημίου.
εντάξει.
η πιτσιρδέλα όμως, προφανώς μαθαίνει ότι έχει πάρει πέντε.
αμφιβάλλει προφανώς για τη δικαιότητα του πέντε.
νομίζει ότι έχω χάσει το γραπτό, και μάλλον επίσης νομίζει ότι πρέπει να είμαι ήδη φυτό.
ΠΡΟΦΑΝΕΣΤΑΤΑ ΒΟΗΘΆΤΑΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟ ΔΙΚΗΓΟΡΟ (αν όχι, αυτό είναι ακόμη πιο φοβερό),
και απευθύνει μια επιστολή στον κοσμήτορα, η οποία μου κοινοποιείται.
σε αυτήν γράφει περίπου, μεταξύ των άλλων:
σέβομαι την καθηγήτρια και της εύχομαι περαστικά
χαίρομαι που η γενική συνέλευση δείχνει αλληλλεγγύη απέναντι στην ασθένειά της
εγώ έχω γράψει για άριστα
αν δεν επιληφθεί η γενική συνέλευση να λύσει εκείνη το πρόβλημα και να μου αποδοθεί ο βαθμός που δικαιούμαι, και μάλιστα είναι το τελευταίο μου μάθημα για να πάρω πτυχίο,
θα αναγκαστώ (!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!)
να ζητήσω αποζημίωση γιατί δεν παίρνω το πτυχίο που δικαιούμαι εξαιτίας της ασθένειας ενός καθηγητή
κλπ κλπ

ΓΙΝΟΜΑΙ ΤΟΥΡΚΟΣ. και είμαι αποφασισμένη: θα κάνω δίκη και θα ζητήσω τα κέρατά μου για τη συσφήμιση που μου γίνεται, για ηθικά δε θυμάμαι τι, κλπ! έχω όλα τα ατού με το μέρος μου, θα σε λιανίσω πτιστιρίκα!
άει στο καλό! τι μου λ΄'ες! τι φιδίσια κπράματα είναι αυτά!

όσοι με διαβάζετε ωστόσο, θα ξέρετε, ότι εκείνη την περίοδο, ένας φιλανθρωπικός σύλλογος μου παρέχει στέγη και άνθρωπο να με υπηρετεί.
έτσι έρχομαι σε διάλογο με έναν από τους αγαθούς ανθρώπους που με ευεργέτησαν. μου λέει: όχι, θα φερθείς με τη μεγαλύτερη επιείκεια. θα την πάρεις εσύ τηλέφωνο, θα ζητήσεις να τη δείς, και θα της πεις μεταξύ των άλλων και αυτό: παιδί μου, ας σταματήσουμε εδώ, γιατί από δω και πέρα, ένα βήμα θα κάνεις εσύ σ'αυτή την άδικη υπόθεση, και κάθε φορά σε κάθε βήμα, θα με βρίσκεις μπροστά σου.

δεν μπορούσα παρά να υπακούσω στην καλοσύνη αυτή.
τηλεφώνησα στο παιδί, με ευγένεια, και της έδωσα ραντεβού στη γραμματεία της, ώστε να μην είμαι μαζί της ούτε μια στιγμή μόνη. ξέρω να προσέχω.
πήρα το μπαστούνι μου, έναν άνθρωπο να με κουβαλάει, διότι ακόμη δεν περπατούσα με την ίδια περίσια χάρη που περπατώ τώρα. της είπα:
άκου Χ, δε θυμάμαι πώς λεγόταν. ομολογουμένως είχα γίνει τούρκος μ'αυτή την υπόθεση. κάποιος μόνο με συμβούλεψε κι εμένα και μ' έκανε να σκεφτώ:
το μάθημά μου είναι επιλογής. δλδ εγώ θα μπορούσα να μην είμαι δασκάλα σου, αλλά εσύ με διάλεξες. οφείλω λοιπόν να είμαι δασκάλα σου και αυτή τη στιγμή. άρα πρέπει να σε μάθω κάτι. θέλω να σε μάθω την επιείκεια, και γι'αυτό θα σε ρωτήσω:
είναι δικο σου αυτό το γραπτό;
(πάει να το πιάσει, αλλά εγώ είμαι πονηρή) συχώρα, αλλά εγώ το κρατώ, κι εσύ απαντάς ναι ή όχι.
- ναι.
το βλέπεις να είναι άριστο; (της δείχνω τι έχει γράψει και τι όχι)
- όχι
τότε λοιπόν; γιατί παιδάκι μου όλη αυτή η φασαρία; ακόμη κι εμένα που είμουννα άρρωστη, δε με σκέφτηκες ως άνθρωπο; και αν πάλι είχα πεθάνει, ή είχα γίνει φυτό, δίκαιο θα ήταν ένα ψέμμα στην πλάτη μου;
κι αν εγώ έκανα ένα λάθος, είμαι μεγάλη και τελειώνει η ιστορία. εσύ όμως, που είσαι είκοσι χρονών, σε παρακαλώ άλλαξε λίγο αυτή τη στάση σου...
- μα όχι, κυρία, εγώ, δεν ειπα τίποτα τέτοιιο, απλώς έψαχνα το γραπτό μου...
τότε της δείχνω και την κοινοποίηση του κοσμήτορα.
της είπα ό,τι με είχαν συμβουλέψει. και μετά πρόσθεσα:
-δε θέλω να σε χάσω, της λέω. όταν με το καλό τελειώσεις και πάρεις πτυχίο, αν θέλεις, τηλεφώνησέ μου να πιούμε ένα καφέ μαζί, να τα πούμε.

αυτό δεν έγινε.
το σεπτέμβρη, όταν έδωσα τα θέματα, είπα στα παιδιά: σας παρακαλώ, πρώτο πράγμα γράψτε όνομα και αριθμό μητρώου και τμήμα στην κόλ(λ)α. μην τυχόν κανείς την ξαναπάθει όπως στο περασμένο εξάμηνο!
το κορίτσι ήταν εκεί.
της είπα χαμογελώντας: έχεις γράψει το όνομά σου τώρα, έτσι;
εκείνη έβγαλε το τρίπτυχο, μου το έδειξε και μου είπε:
ας είμαστε τυπικοί τώρα.

θεωρώ πως αυτό το παιδί το είχαν μάθει να φέρεται έτσι.
αν έτσι σκληρά αδικεί τον εαυτό της και τους γύρω της στα είκοσι, τι θα κάνει στα πενήντα; θα τρώει ανθρώπους;

εύχομαι από καρδιάς αυτό το περιστατικό να είναι μάθημα ζωής και για εκείνην και για μένα, και για τον καθένα που νομίζει ότι με ψέματα δεν αδικεί κανέναν κλπ.
α
και ας γράψω κι αυτό:
όπως καταλαβαίνετε, αυτό είναι μια φανταστική ιστορία, ουδεμίαν σχέση έχουσα με ανθρώπους και πραγματικά γεγονότα.

χμ χμ, μου στάθηκε ένα αγκαθάκι στο λαιμό, πάω να πιω νερό και καλημέρα σας!